احمد مجد الاسلام كرمانى

192

سفرنامه كلات ( فارسى )

نوكر شمار هستيم ، و از اين حرف معلوم شد كه او رئيس بر سوارها مىباشد ، اسم او را پرسيدم ، جواب داد : بنده شما ، حسن خان . خيلى از مهربانى او تعجب كرديم او هم اسم و رسم مرا و رفقايم را پرسيد و من برايش شرح دادم ، در اينوقت رسيديم به جائى كه معروف است به خواجه ربيع « 1 » و صحن وسيع و گنبد رفيعى دارد و مردم را عقيده اين است كه اين شخص معلم حضرت رضا عليه السلام بوده است و سلاطين

--> ( 1 ) - در شش كيلومترى شمال غربى مشهد آرامگاه باشكوه خواجه ربيع واقع است كه از زيارتگاههاى بسيار مشهور شهر است . نام خواجه ربيع در تاريخ ربيع بن خيثم ( بروزن قريش ) است . وى جزء تابعين ( اصحاب اصحاب پيغمبر اسلام ) و يكى از هشت تن زاهد نامى تاريخ اسلام بشمار ميآيد ( زهاد تماينه ) وى تربيت يافته و دوست صميمى ابن مسعود ، صحابى بسيار مشهور پيغمبر است . شيخ بهائى در نامه‌اى كه بشاه عباس صفوى مينويسد وى را از شورشيان عليه رژيم عثمان خليفه سوم شمرده است . در اوائل حكومت حضرت على در رى حكومت داشت و در جنگ صفين با چهار هزار سپاهى ايرانى عليه معاويه بكمك حضرت على ( ع ) شتافت . در اين زمان كه در شمال ايران طغيانهائى عليه حكومت اسلامى برپا شده بود حضرت امير وى را بحكومت قزوين منصوب كرد . هنگاميكه لشكر اسلامى خراسان بجهاد با كفار ميرفت خواجه ربيع كه در آن ميان بود در طوس وفات كرد و در همين نقطه دفن شد . سال مرگ وى را 61 و 63 نوشته‌اند . امام رضا در طوس به زيارت اين سردار پاكدامن حضرت امير رفت . پس از زيارت قبر وى اين جمله را كه گوشه‌اى لطيف و در عين حال غم‌انگيز از زندگى سياسى خود وى را در بر دارد فرمود كه : ماحصل لى من القدوم بخراسان الازيارة ربيع بن خثيم ( آمدن بخراسان براى من سودى نداشت مگر زيارت ربيع بن خثيم ) شيخ بهائى ، شاه عباس را واميدارد كه آرامگاه پرشكوهى بر قبر خواجه بنيان كند و آرامگاه فعلى بدين ترتيب در 1031 بدست الغ الرضوى خادم ساخته شده است شكل بنا هشت پهلو است و ارتفاع گنبد 18 متر است و داراى كاشيهاى ممتاز صفوى . صحن مزار باغ بسيار وسيعى بوده كه بمرور زمان از آن كاسته شده گرچه امروز نيز اين باغ ، وسيع و بسيار باصفا است . چون ساختمان آرامگاه احتياج بترميمهاى اساسى داشت در 1310 شروع به تجديد ساختمان كردند . كار تعمير و ترميم بالاخره پس از 34 سال يعنى شهريور 1344 پايان يافت . از جنبهء معمارى ساختمان خواجه ربيع منبع الهام تاج محل محسوب مىشود . « صفحه 142 تا 143 كتاب « راهنماى خراسان » تأليف دكتر على شريعتى »